Brief van Raad van State aan Groll

Handgeschreven brief uit 1659 van de Raad van State aan het stadsbestuur van Groll, de historische schrijfwijze voor Groenlo. De brief gaat over het aanleggen van voedselvoorraden bij dreiging van een overval.

Informatie over deze foto – sluiten
Collectie
Berry Temminghoff
Jaar
1659
Afgebeeld op de foto
Op de foto is de voorzijde van een handgeschreven brief uit 1659 te zien, op verkleurd papier met vouwlijnen, vlekken en onderaan handtekeningen. De brief is gericht aan de burgemeester, schepenen en raden van de stad Groll, een historische schrijfwijze voor Groenlo, door de Raad van State der Vereenigde Nederlanden. In de tekst wordt het stadsbestuur verzocht de burgers en ingezetenen aan te sporen om voldoende rogge of andere levensmiddelen in voorraad te houden, zodat zij bij een plotselinge overval enkele maanden zouden kunnen bestaan. De brief is gedateerd in Den Haag op 15 oktober 1659 en ondertekend namens de Raad van State, bij afwezigheid van de secretaris.
Samenvatting reacties
Bij dit document is een transcriptie en gedeeltelijke vertaling gegeven. Daaruit blijkt dat de Raad van State het stadsbestuur van Groll oproept om de bevolking tot het aanleggen van proviand aan te zetten. De reacties duiden dit als voorbereiding op een mogelijke aanval of overval. Over de directe aanleiding bestaat onzekerheid; genoemd wordt de mogelijkheid van spanningen met Münster, waarbij later, in 1665, inderdaad Münsterse troepen de Republiek binnenvielen. Ook wordt opgemerkt dat Groll een toen gebruikte schrijfwijze voor Groenlo is.
Trefwoorden
Groenlo, Groll, brief, Raad van State, schepenen, burgemeester, raden, stadsbestuur, 1659, Den Haag, Republiek der Verenigde Nederlanden, rogge, provisie, levensmiddelen, overval, verdediging, Münster, handschrift, archiefstuk

Trefwoord voorstellen

Ziet u iets op deze foto dat nog niet bij de trefwoorden staat? Geef één trefwoord of naam door. Na controle voegen wij het eventueel toe.

Meer foto’s uit dit albumDeze foto hoort bij het album Brieven.
Bekijk het volledige album
Grote foto voor donateursVoor minimaal €20 per jaar kunt u donateur worden en grote foto’s bekijken.
Word donateur en bekijk grote foto’s
📍 Herkent u deze plek? Wijs hem aan op de kaart

Wijs de plek aan op de kaart. Uw voorstel verschijnt pas nadat de redactie het heeft goedgekeurd.

Klik eerst op de kaart.

5 gedachten over “Brief van Raad van State aan Groll”

  1. 24 september 2021 om 18:17

    Berry, de vraag is hier dan wel: Wat was de aanleiding voor deze aansporing? Zijn er in het jaar 1659 of 1658 dingen in de politiek gebeurd die de angst voor een aanval op Grolle rechtvaardigen? Was er bijvoorbeeld al grote onenigheid tussen de Republiek en Münster? Er kwam in 1665 al wel een inval door Münsterse troepen. Misschien zag men dat in den Haag al aankomen in 1659.

  2. 24 september 2021 om 07:58

    Zo zie ik het ook Nic. Dit is een bericht van de Raad van State aan de Burgemeester, Schepenen en Raden van Groll om hun ingezetenen aan te sporen om ieder geval proviand achter te houden voor het geval Groll weer overvallen wordt……..

  3. 24 september 2021 om 07:24

    Als ik het goed lees, is dit een aansporing voor de burgers om voedsel te gaan hamsteren om een paar maand te kunnen overbruggen. De vraag is wat er bedoeld wordt met “den dienst van ’t Land, niet en werd verkort maar nee behoren betracht.” Is “Land” de Republiek of het platteland om de stad?
    Wat voorziet men in Den Haag? Het Rampjaar 1672 zal dat toch niet zijn, dunkt me.
    In deze brief wordt Grolle op zijn Hollands Groll genoemd. Zo wordt de buurschap Zwolle ook vaak Zwoll genoemd.

  4. 24 september 2021 om 01:54

    Omdat het moeilijk te ontcijferen is hierbij vertaling (voor zover mogelijk) die bij het document zat.

    Erentfesten Eersamen
    Wysen discreten onsen
    lieven besonderen
    Borgemeester en Schepenen
    Ende Raden der stadt
    Groll
    Den Raedt van State der
    Vereenighde Nederlanden

    Erentfeste Eersame Wijse discrete Lieve besondere
    Wij meenen dat het niet ondienstich en kan sijn voorden
    dienst van t Landt, ende de Steden bij ende ontrent UL.
    Stadt gelegen, dat sij heure Borgers ende Ingesetenen,
    daenoe sommeren ende houden, ten eijnde elck naer sijne gelegentheijt
    sich selven versiet, met soodanigen quantiteijt
    van rogge ofte andere provisie van vivres, dat in cas van
    een subiten overval, twelck Godt almachtich genadelick
    wil verhoeden, voor eenige Maenden konnen subsisteren
    Ende willen vertrouwen dat UL. heure Burgers ende
    lngesetenen daertoe sullen houden, ende sich soodanich
    evertueren dat den dienst van ’t Landt, niet en werde
    vercort maer nae behooren betracht. Waertoe ons
    verlatende
    Erentfeste Eersame Wijse discrete Lieve besondere
    Wy bevelen UL. in Godes protectie, In den haage den
    15en October 1659

    G. de S..ghenss?

    Ter Ordonnantie van den Raedt van State
    In absentie van den Secretaris

    N. Assendelft

Plaats een reactie