Handgeschreven brief uit 1659 van de Raad van State aan het stadsbestuur van Groll, de historische schrijfwijze voor Groenlo. De brief gaat over het aanleggen van voedselvoorraden bij dreiging van een overval. Lees verder
Informatie over deze foto – sluiten
- Collectie
- Berry Temminghoff
- Jaar
- 1659
- Afgebeeld op de foto
- Op de foto is de voorzijde van een handgeschreven brief uit 1659 te zien, op verkleurd papier met vouwlijnen, vlekken en onderaan handtekeningen. De brief is gericht aan de burgemeester, schepenen en raden van de stad Groll, een historische schrijfwijze voor Groenlo, door de Raad van State der Vereenigde Nederlanden. In de tekst wordt het stadsbestuur verzocht de burgers en ingezetenen aan te sporen om voldoende rogge of andere levensmiddelen in voorraad te houden, zodat zij bij een plotselinge overval enkele maanden zouden kunnen bestaan. De brief is gedateerd in Den Haag op 15 oktober 1659 en ondertekend namens de Raad van State, bij afwezigheid van de secretaris.
- Samenvatting reacties
- Bij dit document is een transcriptie en gedeeltelijke vertaling gegeven. Daaruit blijkt dat de Raad van State het stadsbestuur van Groll oproept om de bevolking tot het aanleggen van proviand aan te zetten. De reacties duiden dit als voorbereiding op een mogelijke aanval of overval. Over de directe aanleiding bestaat onzekerheid; genoemd wordt de mogelijkheid van spanningen met Münster, waarbij later, in 1665, inderdaad Münsterse troepen de Republiek binnenvielen. Ook wordt opgemerkt dat Groll een toen gebruikte schrijfwijze voor Groenlo is.
- Trefwoorden
- Groenlo, Groll, brief, Raad van State, schepenen, burgemeester, raden, stadsbestuur, 1659, Den Haag, Republiek der Verenigde Nederlanden, rogge, provisie, levensmiddelen, overval, verdediging, Münster, handschrift, archiefstuk
Trefwoord voorstellen
Ziet u iets op deze foto dat nog niet bij de trefwoorden staat? Geef één trefwoord of naam door. Na controle voegen wij het eventueel toe.
Auteursrecht
Deze foto mag niet zonder toestemming van de rechthebbende worden gebruikt, gepubliceerd of verspreid.
Meer foto’s uit dit albumDeze foto hoort bij het album Brieven.
Bekijk het volledige albumGrote foto voor donateursVoor minimaal €20 per jaar kunt u donateur worden en grote foto’s bekijken.
Word donateur en bekijk grote foto’s📍 Herkent u deze plek? Wijs hem aan op de kaart
Wijs de plek aan op de kaart. Uw voorstel verschijnt pas nadat de redactie het heeft goedgekeurd.
Berry, de vraag is hier dan wel: Wat was de aanleiding voor deze aansporing? Zijn er in het jaar 1659 of 1658 dingen in de politiek gebeurd die de angst voor een aanval op Grolle rechtvaardigen? Was er bijvoorbeeld al grote onenigheid tussen de Republiek en Münster? Er kwam in 1665 al wel een inval door Münsterse troepen. Misschien zag men dat in den Haag al aankomen in 1659.
Zo zie ik het ook Nic. Dit is een bericht van de Raad van State aan de Burgemeester, Schepenen en Raden van Groll om hun ingezetenen aan te sporen om ieder geval proviand achter te houden voor het geval Groll weer overvallen wordt……..
Sorry voor de tikfouten in het citaat: “…dat den dienst van ’t Landt, niet en werde vercort maer nae behooren betracht.”
Als ik het goed lees, is dit een aansporing voor de burgers om voedsel te gaan hamsteren om een paar maand te kunnen overbruggen. De vraag is wat er bedoeld wordt met “den dienst van ’t Land, niet en werd verkort maar nee behoren betracht.” Is “Land” de Republiek of het platteland om de stad?
Wat voorziet men in Den Haag? Het Rampjaar 1672 zal dat toch niet zijn, dunkt me.
In deze brief wordt Grolle op zijn Hollands Groll genoemd. Zo wordt de buurschap Zwolle ook vaak Zwoll genoemd.
Omdat het moeilijk te ontcijferen is hierbij vertaling (voor zover mogelijk) die bij het document zat.
Erentfesten Eersamen
Wysen discreten onsen
lieven besonderen
Borgemeester en Schepenen
Ende Raden der stadt
Groll
Den Raedt van State der
Vereenighde Nederlanden
Erentfeste Eersame Wijse discrete Lieve besondere
Wij meenen dat het niet ondienstich en kan sijn voorden
dienst van t Landt, ende de Steden bij ende ontrent UL.
Stadt gelegen, dat sij heure Borgers ende Ingesetenen,
daenoe sommeren ende houden, ten eijnde elck naer sijne gelegentheijt
sich selven versiet, met soodanigen quantiteijt
van rogge ofte andere provisie van vivres, dat in cas van
een subiten overval, twelck Godt almachtich genadelick
wil verhoeden, voor eenige Maenden konnen subsisteren
Ende willen vertrouwen dat UL. heure Burgers ende
lngesetenen daertoe sullen houden, ende sich soodanich
evertueren dat den dienst van ’t Landt, niet en werde
vercort maer nae behooren betracht. Waertoe ons
verlatende
Erentfeste Eersame Wijse discrete Lieve besondere
Wy bevelen UL. in Godes protectie, In den haage den
15en October 1659
G. de S..ghenss?
Ter Ordonnantie van den Raedt van State
In absentie van den Secretaris
N. Assendelft