Meer foto’s uit dit albumDeze foto hoort bij het album Stadsgezichten.
Bekijk het volledige albumGrote foto voor donateursVoor minimaal €20 per jaar kunt u donateur worden en grote foto’s bekijken.
Word donateur en bekijk grote foto’sInformatie over deze foto / video
- Fotocredit
- Scherpinbeeld.nl
- Trefwoorden
- Zicht op Synagoge.
Trefwoord voorstellen
Ziet u iets op deze foto dat nog niet bij de trefwoorden staat? Geef één trefwoord of naam door. Na controle voegen wij het eventueel toe.
Auteursrecht
Deze foto mag niet zonder toestemming van de rechthebbende worden gebruikt, gepubliceerd of verspreid.
Voor meer informatie ga in de zoekfunctie in het menu maar exportslachterij Mendels.
schorriemorrie
Hoi Gerrit, een laat antwoord op je vraag uit 2008, maar beter laat dan nooit…. Faderappes – slecht volk, minder negatief dan geteisem. “Blief van heur af, doe falderappes!”. Zie gajes, geteisem, schorem (Jidd: falderappes “slecht volk, tuig”.
Willy neem je een dezer dagen nog even contact op met Emmasingel 124?
Schorriemorrie! Jesaja 1: 2-3
Schorriemorrie!
‘Wat zegt u, dominee?’
Schorriemorrie!
‘Toe, nou niet gaan schelden!’
Nee, ik dacht aan schor-wa-chamor – of beter gezegd:
sjoor-we-chamoor.
‘Ik snap er nog niets van.’
Ik zal u helpen:
“Sjoor” is in het Hebreeuws: os.
En “chamoor” is in het Hebreeuws: ezel.
Schorriemorrie, dat is dus ossen en ezels – in het meervoud.
Waar komen die beestenkoppen vandaan, die op zoveel kerstplaatjes meekijken?
Een kudde met schapen en geiten van de herders … dat kan ik in de heilige
geschiedenis nog wel thuisbrengen.
En met een beetje goede wil kan ik de kamelen van de wijzen uit het Oosten ook nog
wel een plekje in of bij de stal geven.
Maar een os als een trekdier en een ezel als een lastdier … waar komen die eigenlijk vandaan?
schorrie is het meervoud van schorem.
Weten jullie dat de os en de ezel in het Kerstverhaal eigenlijk schorrie en morrie waren?
Ik heb het een paar jaar geleden al willen vertellen, maar de uitleg volgt dadelijk alsnog.
naast mesommes komt het woord poses ook wel in het grolse dialect voor., als dagelijks gebruiker van het echte grolse dialect . Gin poses meer hebben betekent geen geld meer.
Bij de Jiddische woorden mis ik tussen “taofele-maone” en “tiffel” het woord “temeier”nog. Dat zal in grolle wel niet gebruikt zijn dan.
even terug naar de discussie rond “as deus was kas” die leidde “tot het bestellien van het boekje “n Spierken zuver Grols” van Drs H. Temminghoff m.m.v. Dr. A. Schaars Op blz 29 onder de letter D” staat de juiste spelling: As deus was kas, wah sas no – als je doet wat je kunt, wat zul je dan nog meer?g meer?” en dan nog As deus was kas wah sas dan meer nen grolsen kump altied weer”(uit: Knunnekesschlager 1964 – R. Nales.
sjikse is inderdaad een blonde of mooie meid als ik laat terug kwam van het stappen dan zei mijn vader altijd wat vuer een sjikse hes toe noar hoes………dan kreeg je weer rooie oortjes dan wist hij genoeg.
piet orgel is in werkelijkheid Piet Legro onze stads groenteman.
als je goed kijkt snap je het al Legro is achterstevoren gelezen orgel!!
lijkt op “mesommes”, geen geld hebben
wie is Piet Orgel? Het wordt tijd dat iemand hem gaat interviewen over het Grols Jiddisch.
wel heb ik gevonden “ïk heb geen pose”= geen geld hebben
nee, dat woord ken ik niet. Wel zat ik de afgelopen dagen na te denken over het woord "sjikse', betekent: niet-joods meisje. Hoorde van mijn vader wel de uitdrukking "blonde sjikse".
Heeft iemand ooit gehoord van het woord “poses”? Dit woord werd wel gebruikt in het Grolse dialect, maar staat niet in “’n spierken zuver Grols”. Voor zover ik weet gebruikt Piet Orgel het nog steeds en is het een andere benaming voor geld.
Mekajum is inderdaad ransel joke, als je nu eens met piet legro praat hoor je echt de grolsche taal prachtig mooi in jiddische taal schijnt mekajum ook ransel te heten kan daar wel eens van afstammen
Hoi Ans, “mekajum” betekent zoveel als “ransel” of “slaag”
gr. joke
Hoi Frans, “mekajemen” ken ik niet. Ruzie? Maar wel: “joet”, “heitje””lammetje”etc.
Die woorden ken ik via mijn vader die als jonge jongen in de leer ging bij veehandelaar Israel Mendels. De Joden brachten het jiddisch (Joods Hoogduits) mee. uit Oost Europa. Zij hadden veel contact met grote delen van de bevolking, maar hielden onderling vast aan hun eigen taal. Dit had voor een deel te maken met een veel uitgeoefend beroep: handelaar, ze wilden onderling overleggen zonder dat de klant begreep wat voor afspraak ze maakten of wat voor informatie ze uitwisselden. Veel termen hebben betrekking op bedragen: joetje, meier, lammetje, ze verwijzen naar de volgorde van letters in het hebreeuwse alfabet, de jot is 10, joetje is een tientje, lammetje: lamed, 30, 30 stuivers is 1,50 et cetera.
Bedankt Willy!
Ja ja mensen die taal waar wordt dat thuis nog gesproken? ik ben er nog gelukkig nog mee op gegroeid maar naar mjin kinderen al niet meer. als den olden dit least dan krieg ik nog mekajem too……haha
ans, de dochter van Rosa woont achter mij op Emmasingel 124, dan kom je wel verder
o juist, ik snap het
Hallo Ans, de Oudheidkundige Vereniging Groenlo wil dit boekje wel uitgeven, maar kan het niet omdat het toentertijd een uitgave was van het Staring Instituut. Het Staring Instituut heeft dus de rechten.
Rosa Mendels, waar ben je?
wat zou het fijn zij als we dit boekje weer im de boekhandel zouden kunnen kopen… en… corectie:geinponum dus!
Hoi Gerrit, Leuk dat je reageert! wat een leuk boekje toch. Ik geniet er al een paar dagen van, dank zij de actie van Martie, Ik zie nog zo mijnheer Mendels voor me met zijn comissie boekje in zijn coilbertjasje, die zaken had gedaan mijn vader…
“”falderappes” is “tuig van de richel”en “geinponum” is “vrolijik geziciht”.
Ik hoop dat de Oudheidkundige Vereniging moeite doet dit boekje weer in de winkel te krigen..
Want ik denk dat heel wat Oude Grolsen met heinwee terugdenkem aan de taal van toen…..
Soms kom ik Hermien Oosterhokt tegen en als ik haar stem hoor dan denk ik: ja, dat dat was de taal van Ons Grolle…… Ook hoop ik Rosa Ndels nog eens te otmoeten, ik weet dat ze lid is va De OldGrolsen…………
einponum
Hallo Ans. De meeste woorden ken ik wel maar wat betekend:falderappes en gein?onum. groetjes gerrit
Het boekje ’n Spierken Zuver grols, ’n verzameling woorden en oetdrukkingen oet Grolle, door Drs H.B.M Temminghoff m.m.v. Dr A.H, G Schaars, een oetgave van Stichting Staring Instituut/Mt. Steenbergenstichting, Doetinchem 1994 is in middels gearriveerd.
Martie Rouwmaat heeft het besteld bij een antiquariaat in Bredevoort. Dank daarvoor Martie!
Het is een interessant boekje en mooi geïllustreerd met oude foto’s. Opmerkelijk zijn de |Grolse woorden die van oorsprong Jiddische en/of Hebreeuwse woorden zijn.
Wie kent ze nog? Hier komen er een paar van een lange rij: falderappes, gajes, gannef, gappen. Gazzer, geinp[onum, gesjochten, geteisem, jajem, jouker, kapsones, kasjewijler, smouzen, smous en ga zo maar door.
Wat jammer dat het boekje niet in de winkel te koop is. Menig Grollenaar zou er van genieten.
Citaat: Op 12 augustus 1922 werd het 100-jarig bestaan gevierd. Het pleintje waaraan kerk- en schoolgebouw stonden was fraai versierd en in de Schoolstraat en elders in de stad wapperden de vlaggen. Er werden godsdienstoefeningen gehouden en er was een receptie in de Moriaan, waarbij tal van geschenken werden aangeboden. “het Glanspunt van alles was wel de berijmende revue, getiteld ‘Ad meio sjono: nog 100 jaar lang!”Het was een zangerig overzicht der verlopen kerkelijke periode, ’t welk een blik gaf van het leven van Grolsch Israel van vroeger en waarbij historie eb fantasie op een gelukkige wijze waren samengevoegd tot een interessant schouwspel in vier bedrijven en toen taferelen. Het toneeldecor met oude stadsgezichten en de synagoge, zoals ze thans is, prachtig mooi en vol actualiteit.”Tot het uitbreken van de oorlog vonden de sjoeldiensten plaats. Toen echter de Duitsers hun ware gezicht ten aanzien van de Joden hadden getoond werden de diensten stilgezet.
bedankt Frans, het werkt! Wat een ongekende mogelijkheden!
Ans, Hier heb je toch de zoekfunctie voor. Gewoon een jaartal invullen.en de foto’s van het ingevulde jaartal worden zichtbaar. mvrg
weet ik, beetje lui van mij. Het zou zo langzamerhand fijn zijn als we een soort jaartallenoverzicht zouden kunnen aanklikken
Ans, je zou het bijna kunnen raden met alle jaartallen die over deze site vliegen. Telegraaftoren van het postkantoor is er in 1927 afgewaaid. Postkantoor is gebouwd in 1908. Synagoge is gepleisterd, ik weet alleen niet wanneer dit is gebeurd, want oorpsronkelijk was het schoon metselwerk.
Wat een mooie foto met de synagoge er nog op. Van wanneer is deze foto? Het torentje staat nog op het postkantoor.