D. Fortuijn in Joodsche Weekblad

Dit krantenknipsel uit het Joodsche Weekblad van 2 januari 1942 gaat over David Fortuijn, voorganger van de Joodse gemeente in Groenlo, die de choweir-titel ontving.

Informatie over deze foto – sluiten
Fotocredit
Collectie : Dirk van der Meer
Collectie
Dirk van der Meer
Jaar
1942
Afgebeeld op de foto
Op de foto is een krantenbericht uit het Joodsche Weekblad van 2 januari 1942 te zien. Het bericht heeft als kop: “De heer D. Fortuin met den choweirtitel onderscheiden” en meldt dat D. Fortuijn, voorganger van de Joodse gemeente in Groenlo, van de scheidende opperrabbijn van Gelderland, J. Vredenburg, de choweir-titel ontving. In de tekst wordt zijn inzet voor het Joodse leven in Groenlo genoemd. Onderaan staat dat Fortuijn op dat moment 42 jaar als voorganger werkzaam was, waarvan 38 jaar in Groenlo.
Samenvatting reacties
In de reacties is de datering verduidelijkt: het gaat om een bericht van 2 januari 1942; een eerdere aanduiding als foto uit 1941 moest worden verwijderd. De choweir-titel wordt toegelicht als een hoge Joodse onderscheiding. Ook wordt vermeld dat het Joodsche Weekblad tijdens de bezetting onder controle van de bezetter stond en werd uitgegeven door de Joodse Raad. David Fortuijn, geboren in Nijkerk op 11 januari 1878, en zijn echtgenote Betty Fortuijn-Wormser, geboren in Bendorf op 9 mei 1881, werden later gedeporteerd en zijn op 9 juli 1943 in Sobibor vermoord. Als adres wordt A 195a in Groenlo genoemd, in de omgeving van de hoek Kerkstraat/Lepelstraat.
Trefwoorden
Groenlo, Joodsche Weekblad, Joodse Weekblad, krantenbericht, krantenknipsel, David Fortuijn, D. Fortuijn, Betty Fortuijn-Wormser, Joodse gemeente, choweir, opperrabbijn, J. Vredenburg, Joodse Raad, Tweede Wereldoorlog, bezetting, deportatie, Sobibor, Kerkstraat, Lepelstraat, berichten

Trefwoord voorstellen

Ziet u iets op deze foto dat nog niet bij de trefwoorden staat? Geef één trefwoord of naam door. Na controle voegen wij het eventueel toe.

Meer foto’s uit dit albumDeze foto hoort bij het album Berichten in het Joodsche Weekblad.
Bekijk het volledige album
Grote foto voor donateursVoor minimaal €20 per jaar kunt u donateur worden en grote foto’s bekijken.
Word donateur en bekijk grote foto’s
📍 Herkent u deze plek? Wijs hem aan op de kaart

Wijs de plek aan op de kaart. Uw voorstel verschijnt pas nadat de redactie het heeft goedgekeurd.

Klik eerst op de kaart.

21 gedachten over “D. Fortuijn in Joodsche Weekblad”

  1. 10 februari 2012 om 12:00

    Pastor Escher bezit nog enkele stukken van Leentje Groot Bruinderink zaliger die zij van de buren in bewaring had gekregen, waaronder een Menora.
    Deze Menora hebben wij (Willy) tijdens de Joddengang lezingen geleend en op de maquette van Groenlo gezet, daar waar de synagoge is. Wij ( de technische dienst van het stadsmuseum) hadden mini-stolpersteentjes gemaakt en op “straat”voor de joodse huizen gelegd. Tijdens de PowerPointPresentaties hebben we waxinelichtjes gebrand op die plaatsen. Een adres was buiten de binnenstad, namelijk aan de Stationslaan.
    Op aanvraag houden wij voor groepn met minimaal 10 personen een lezing, tentoonstelling en/of rondwandeleing door Groenlo ( de zogenaamde Joddengang).

  2. 10 februari 2012 om 12:00

    Kleine verwarring: we hebben het niet over de Kerkhofsteeg maar over de hoek Kerkstraat/Lepelstraat.
    De choweir-titel is een hoge Joodse onderscheiding.
    Het woord choweir is hetzelfde als gabber, dat maatje of vriend betekent.
    Waar komt gabber vandaan? >BR>Net als veel andere Bargoense woorden gaat het via het Jiddische choweir, dat eveneens ‘kameraad’ of ‘maatje’ betekent, terug op het Hebreeuwse chawwer, met als betekenis ‘collega, partner, metgezel’.
    Jiddische en Hebreeuwse woorden kwamen vaak vervormd in Nederlands terecht, en gabber is hierop geen uitzondering.
    Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw komen we het onder meer tegen in de vormen cabber, chabber, gabbert, gavver en zelfs als gibber.

    In het Bargoens is gabber in 1858 voor het eerst opgetekend, in een woordenlijst van een strafadvocaat. In de letterkunde dook het pas vijftig jaar later voor het eerst op; Jan Feith gebruikte het als een van de eersten.

    Gabber is vaker gekoppeld aan andere woorden. Zo heb je de bloedgabber voor de extra goede vriend (de bloedbroeder), de kroeggabber voor de kroegmaat en gabbertaal is vaak gebruikt voor de taal van de dieven, het Bargoens. Er bestaat zelfs een boekje over het Bargoens getiteld De gabbertaal. Dit werd in 1937 samengesteld door E.G. van Bolhuis.

  3. 10 februari 2012 om 12:00

    Gerrit moi,jKerkhofsteeg meende dat deze was achter da synagoge,je weet wel dat straatje van je vaders [bedrijf] richting Ulo .En daar lig ook een kerkhof aan.Wie weet is deze kerkhof wel geruimt ben daar jaren niet geweest.

  4. 10 februari 2012 om 12:00

    Martie, foto gemaakt in het jaar heeft als functie om in de database van scherpinbeeld te zoeken op jaartal. Bij een artikel staat dit natuurlijk een beetje raar. Mvrg André

  5. 10 februari 2012 om 12:00

    Even een antwoord op mijn eigen vraag. Altijd handig! A195 was volgens het omnummerregister 1956 van Bennie Brockötter in de Lepelstraat ter hoogte waar nu De Pauw is. Ans, klopt dit met jullie bevindingen?

  6. 10 februari 2012 om 12:00

    Gezin David Fortuijn »

    A 195 a, Groenlo »

    David Fortuijn

    Nijkerk, 11 januari 1878

    Sobibor, 9 juli 1943

    Gezinshoofd

    Betty Fortuijn-Wormser »

    Bendorf, 9 mei 1881

    Sobibor, 9 juli 1943

    Echtgenote

  7. 10 februari 2012 om 12:00

    Waarschijnlijk mijn fout, sorry. “foto gemaakt ” moet verwijderd worden. Ik heb via Dirk dit bericht aangeleverd. Hou 1942 maar aan. Misschien is het bericht aangeleverd op Oud Jaar 1941.
    Het was wel wrang dat het Joods Weekblad in wezen onder de controle van de bezetter stond zodat het leek of het joodse leven in Nederland gewoon doorging en er niets aan de hand was. Dit was om de mensen “gerust te stellen en op de plaats te houden” zou dat ze niet zouden vluchten.
    Het Joods weekblad werd uitgegeven door de Joodse Raad en het is heel moeilijk te begrijpen welke rol die speelde.
    Voorheen heette het blad Nieuw Israëlitisch weekblad.
    David en Betty Fortuijn Wormser werden dus niet lang na het verschijnen van dit bericht gedeporteerd.

  8. 10 februari 2012 om 12:00

    Beste redactie, in het onderschrift staat dat de foto in 1941 is gemaakt terwijl het een artikel betreft van 2 januari 1942, wat klopt er hier niet? Mvg. Martie

Plaats een reactie